Quay lại

🇻🇳 Tiền tệ Việt Nam qua các thời kỳ lịch sử

Khám phá hành trình phát triển tiền tệ từ thời cổ đại đến hiện đại

Thời kỳ Cổ đại
Nước Xích Quỷ
2879–2524 TCN

Xích Quỷ theo truyền thuyết Việt Nam là một liên minh quốc gia cổ đại của cư dân Bách Việt, được xem là quốc hiệu đầu tiên của người Việt vào đầu thời đại Hồng Bàng, thời Kinh Dương Vương. Từ Hán Việt Xích (赤) nghĩa là màu đỏ; từ Quỷ (鬼) có nghĩa là ma quỷ. Xích Quỷ là tên một ngôi sao có sắc đỏ rực rỡ nhất trong Nhị thập bát tú trên bầu trời. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng khảo cổ nào cho thấy nhà nước này là có thật. Theo 1 số nhà nghiên cứu hiện đại thì câu chuyện này được xuất phát từ 1 tiểu thuyết dân gian, rồi được hư cấu vào sử sách thời Hậu Lê.

Thời kỳ Cổ đại
Nước Văn Lang
VII - 258/218 TCN

Văn Lang là nhà nước sơ khai, đứng đầu là Vua Hùng, dưới có các Lạc hầu, Lạc tướng trông coi từng bộ lạc, vùng đất. Xã hội lúc này mang tính quân chủ cha truyền con nối, tổ chức nhà nước đơn giản nhưng đã hình thành bộ máy cai quản thống nhất trên lãnh thổ. Đất nước chia thành 15 bộ, mỗi bộ có người đứng đầu cai quản dân cư, thu thuế và điều hành sản xuất.

Thời kỳ Cổ đại
Nhà Thục
257 hoặc 208 TCN – 179 TCN

Thục Phán sau khi thống nhất các bộ lạc Lạc Việt và Tây Âu đã lập ra nhà nước Âu Lạc, đóng đô ở Cổ Loa (Đông Anh, Hà Nội). Đây là nhà nước trung ương tập quyền đầu tiên ở nước ta với bộ máy cai trị chặt chẽ hơn Văn Lang, đứng đầu là An Dương Vương, dưới có các lạc hầu, lạc tướng trông coi từng vùng.

Thời kỳ Cổ đại
Nhà Triệu
179 TCN–111 TCN

Sau khi đánh bại nhà Thục, Triệu Đà lập ra nhà Triệu, đóng đô ở Phiên Ngung (nay thuộc Quảng Châu, Trung Quốc), cai trị vùng Nam Việt, trong đó có một phần lãnh thổ nước ta (Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ). Nhà Triệu là chính quyền phong kiến địa phương mang tính bán độc lập với nhà Hán, tổ chức bộ máy cai trị theo kiểu phong kiến Trung Hoa, có vua đứng đầu, bên dưới là hệ thống quan lại cai quản các quận, huyện.

Bắc thuộc
Bắc thuộc
111 TCN – 40

Việt Nam bị nhà Hán thống trị. Tiền tệ Trung Quốc được sử dụng rộng rãi, bắt đầu có đồng tiền chữ Hán lưu hành.

Khởi nghĩa
Hai Bà Trưng
40 – 43

Thời kỳ độc lập ngắn ngủi do Trưng Trắc và Trưng Nhị lãnh đạo. Khôi phục phần nào nền kinh tế và tiền tệ bản địa.

Khởi nghĩa
Bắc thuộc
43 – 544

Thời kỳ độc lập ngắn ngủi do Trưng Trắc và Trưng Nhị lãnh đạo. Khôi phục phần nào nền kinh tế và tiền tệ bản địa.

Thời kỳ Trung đại
Nhà Tiền Lý
544 – 602

Do Lý Bí sáng lập sau khi đánh đuổi quân Lương. Bắt đầu đúc tiền riêng với chữ Hán, khẳng định chủ quyền quốc gia.

Bắc thuộc
Bắc thuộc
602 – 905

Thời kỳ bị nhà Đường và các triều đại Trung Quốc cai trị. Tiền tệ Trung Quốc thống trị hoàn toàn.

Độc lập
Nhà Ngô
939 – 965

Ngô Quyền đánh thắng quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng, mở ra thời kỳ tự chủ. Bắt đầu khôi phục hệ thống tiền tệ độc lập.

Trung đại
Nhà Đinh
968 – 980

Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước, lấy quốc hiệu Đại Cồ Việt. Phát triển kinh tế và thương mại, đúc tiền đồng riêng.

Trung đại
Nhà Tiền Lê
980 – 1009

Thời kỳ ngắn do Lê Hoàn sáng lập. Tiếp tục phát triển nền kinh tế và hệ thống tiền tệ từ thời Đinh.

Thời kỳ phát triển
Nhà Lý
1009 – 1225

Triều đại hưng thịnh với 216 năm cai trị. Đúc nhiều loại tiền đồng với chữ Hán, phát triển mạnh thương mại và kinh tế.

Thời kỳ phát triển
Nhà Trần
1225 – 1400

Triều đại anh hùng chống Mông Cổ. Phát triển hệ thống tiền tệ đa dạng, có cả tiền giấy và tiền đồng với nhiều mệnh giá.

Thời kỳ rối loạn
Nhà Hồ
1400 – 1407

Triều đại ngắn ngủi do Hồ Quý Ly sáng lập. Cải cách mạnh mẽ về tiền tệ, phát hành tiền giấy thay tiền đồng.

Bắc thuộc
Bắc thuộc lần 4
1407 – 1427

Thời kỳ bị nhà Minh xâm lược và cai trị. Tiền tệ Trung Quốc lại được áp đặt sử dụng.

Phục hưng
Nhà Hậu Lê
1428 – 1788

Triều đại dài nhất trong lịch sử Việt Nam. Hệ thống tiền tệ phát triển đỉnh cao với nhiều loại tiền đồng chất lượng cao.

Thời kỳ chia cắt
Trịnh-Nguyễn phân tranh
1545 – 1787

Đất nước chia cắt thành Đàng Ngoài (họ Trịnh) và Đàng Trong (họ Nguyễn). Mỗi bên phát hành tiền tệ riêng.

Khởi nghĩa
Nhà Tây Sơn
1778 – 1802

Nhà Tây Sơn hay Triều Tây Sơn là một triều đại quân chủ trong lịch sử Việt Nam tồn tại từ năm 1778 đến năm 1802. Nhà Tây Sơn được lập nên bởi 3 anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Lữ và Nguyễn Huệ. Người nắm quyền đầu tiên của nhà Tây Sơn là Nguyễn Nhạc, người anh cả, lên ngôi năm 1778. Và sau đó tới năm 1788, Nguyễn Nhạc nhường ngôi cho em là Nguyễn Huệ, chính là Quang Trung hoàng đế.

Thời kỳ Cận đại
Nhà Nguyễn
1802 – 1945

Triều đại phát xứ cuối cùng. Đầu kỳ phát triển tiền đồng theo mẫu cổ truyền, sau chuyển sang tiền xu và giấy bạc kiểu Pháp.

Thuộc địa
Thời kỳ Pháp thuộc
1858 – 1945

Việt Nam bị Pháp xâm lược và cai trị. Đồng Đông Dương (Piastre) được phát hành, thay thế hoàn toàn tiền đồng cổ.

Kháng chiến
Thời kỳ kháng chiến chống Pháp
1945 – 1954

Sau Cách mạng tháng Tám, Việt Nam phát hành đồng Việt Nam độc lập. Miền Nam vẫn dùng đồng Đông Dương của Pháp.

Hiện đại
Thời kỳ đầu sau thống nhất
1975 – 1985

Sau thống nhất, phát hành đồng Việt Nam thống nhất. Nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung, giá trị tiền tệ không ổn định.

Hiện đại
Thời kỳ Đổi mới
1986 – Nay

Chính sách Đổi mới được thực hiện. Đồng Việt Nam (VND) ổn định và phát triển. Hiện có các mệnh giá từ 100đ đến 500.000đ.